Աղաբաբյան Լուսինե բլոգ

Թեսթ 18
Ալբերտ Մորավիա 

Երբ մտքերը սառչում են օդում 

(1-ին մաս) 

Պիտի որ իմանա՝ մեզանից միլիոնավոր տարիներ առաջ Բ և Եռում շատ ավելի ցուրտ էր, քան այս□ր: Ջերմաստիճանը միլիարդ աստիճան զրոյից ցածր էր, և ամեն ինչ սառչում էր, նույնիսկ՝ մտքերը: Բավական էր մեկը մտածեր. «Ցուրտ է, գրո՛ղը տանի» անմիջապես նրա  գլխավերևում սուր սառցե լուլաներով գրվում էր. . «ցուրտ է, գրո՛ղը տանի»: 

Հենց այդ պատճառով էլ Բ և Եռում ոչ ոք չէր համարձակվում մտածել: Բոլորն էլ վախենում էին, որ ուրիշները կկարդան իրենց մտքերը:  

Այսպես արջերը, պինգվինները, փոկերը, մարդիկ՝ բոլորը դադարել էին որևէ բան մտածել: Մի խոսքով, Բ և Եռը դարձել էր իսկական հիմարիկների մի աշխարհ: 

Դարերից մի դար (երբ ժամանակը դարերով էին հաշվում), մի Ծով Ա. Ցուլ, անշարժ պառկած սառցակտորի վրա, կիսախուփ աչքերով վայելում էր ցուրտը: 

Նրա գլխում ոչ մի միտք չկար, բացի մի կարճ «Բա~»-ից: Հենց այդ «Բա~»-ն էլ սառցե տառերով կա□ված էր նրա գլխավերևում: Թե ի~նչ էր ուզում ասել այդ «Բա~»-ով՝ պարզ չէ: 

Հանկարծ ջրից դուրս ցցվեց  Օձ Ա. Ձուկն ու, պոչը խաղացնելով, կանչեց. 

-Հե~յ, Ծով Ա. Ցուլ, լսիր, ինչ եմ ասում: 

-Ասա՛, լսում եմ,- փնթփնթաց Ծով Ա. Ցուլը: 

-Ես մի երկրում եղա, որ կոչվում էր Արևադարձ: Ա~յ թե շոգ էր այնտեղ: Եվ գիտե՞ս, այդ երկրում մտքերը չեն սառչում: 

-Ի՞նչ ես ասում: 

-Հավատա: Ա՛յ, օրինակ, մեկը քեզ է նայում ու մտածում. «Բայց ի~նչ հաստլիկ է այս Ծով Ա. Ցուլը, հա~…», իսկ դու դա չես էլ իմանում, որովհետև այնտեղ մտքերը չեն սառչում ու մնում են անտեսանելի: 

-Այդ ո՞վ է ասում, որ ես հաստլիկ եմ,- նեղացած փնթփնթաց Ծով Ա. Ցուլը: 

-Օրինակի համար եմ ասում: Լսի՛ր, արի գլուխներս առնենք-կորչենք Բ և Եռից: Թե իմանաս, ի~նչ հաճելի է, մտածիր՝ ի~նչ ուզում ես: Այդ Արևադարձում ես մի կո~ւշտ մտածեցի: 

-Ի~նչ էիր մտածում: 

-Տարբեր բաներ: 

-Օրինակ: 

-Ինչ ուզես: Օրինակ՝ մտածում էի, որ արևը կանաչ է: Կամ երկու ան□ամ երկու հավասար է հինգի: 

-Հա, բայց արևը կանաչ չի: Իսկ երկու անգամ երկուսը հավասար է չորսի: 

-Ճիշտ ես ասում: Բայց հրաշալին էլ հենց դա է, որ կարող ես մտածել՝ ինչ ուզես, ու ոչ ոք չի իմանա: 

Օձ Ա. Ձուկն այնքան խոսեց ու համոզեց, որ Ծով Ա. Ցուլը համաձայնեց գնալ Արևադարձ կոչվող երկիրը: 

Օձ Ա. Ձուկը լողաց առջևից, իսկ Ծով Ա. Ցուլը հետևեց նրան: 

Լողացին, լողացին. ջերմաստիճանը միլիարդ աստիճան ցրտությունից փոխվեց միլիարդ աստիճան տաքության: Աստված իմ, ի~նչ շոգ էր: Ծովը եռում էր, ինչպես ջուրը կաթսայում: 

Ծով Ա. Ցուլը դեռ ոչինչ չէր մտածում: Միլիոնավոր տարիներ նա չէր մտածել, հիմա էլ կարծես  քնած էր: Լողալիս մեկ-մեկ հարցնում էր. 

— Օձ Ա. Ձուկ, դու արդեն մտածո՞ւմ ես: 

-Իհարկե: 

-Իսկ ի՞նչ ես մտածում: 

-Հազար ու մի բան, և բոլորը քո մասին: 

-Ի՞նչ ես մտածում իմ մասին: 

-Է~, չեմ ասի ասեմ՝ կնեղանաս: 

Ծով Ա. Ցուլը տխրեց: Բ և Եռում ոչ ոք ոչ մեկի մասին ոչինչ չէր մտածում: Աստված գիտի, թե Օձ Ա. Ձուկը հիմա իր մասին ինչեր է մտածում: Բամբասկոտ, բութ, երկերեսանի արարած: Հանկարծ Ծով Ա. Ցուլը նկատեց, որ ինքն էլ Օձ Ա. Ձկան մասին է վատ բաներ մտածում: 

Այստեղ բոլորը միայն լավ բաներ են ասում. «Բարի գալուստ, ի~նչ գեղեցիկ ես, ի~նչ իմաստուն տեսք ունես, ի~նչ բե□եր են…»: Բայց Ծով Ա. Ցուլը համոզված էր, որ եթե Բ ևԵռում լինեին, օդում սացե տառերով գրված կլիներ.«Միայն դու էիր պակաս այստեղ, անճոռնի~, ա~յ քեզ մռութ, մի սրա բեղերին նայեք…»: 

1.       Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
————————————————— 

—————————————————
————————————————— 

————————————————— 

2.       Տեքստից դո՛ւրս գրիր տրված բառերի  հականիշները:
ա/ցուրտ             ———————————— 

բ/սոված              ———————————— 

գ/ուրախանալ    ————————————
դ/տաքանալ     —————————————

 

3.       Կազմի՛ր երկու նախադասություն, որ ցուրտ բառը մեկում գործածված լինի ուղիղ, մեկում՝ փոխաբերական իմաստով:
———————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————— 

4.       Գտի՛ր գլխավերև բառի բաղադրիչները և դրանցից յուրաքանչյուրով նոր բառ կազմի՛ր:
————————————————
————————————————— 

——————————————————
—————————————————— 

5.       Բացատրի՛ր գլուխ գովել դարձվածքի իմաստը:
————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————— 

6.       Տեքստից դո՛ւրս գրիր ընդգծված բառերը՝ դիմացը գրելով տեսակը (պարզ, բարդ, ածանցավոր):
ա/——————————
բ/——————————
գ/——————————
դ/—————————— 

7.       Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց գրված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:
ա/պինգվին – գոյական
բ/սառչել-բայ
գ/հաճելի-ածական
դ/Ծով Ա.Ցուլ-բայ 

8.       Տեքսից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ նախադասություն: 

—————————————————————————————————————————————————————————————————————————————— 

9.       Լրացրո՛ւ հետևյալ ասացվածքները:
ա/Գյուղ կանգնի—————————————
բ/Անունը կա——————————————— 

10.   Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը.
Առանց ձեռքի,
Առանց ոտքի
Դռներ է բացում:
                                  ———————————— 

11.   Ինչո՞ւ էին Բ և Եռի ապրողները վախենում մտածել:
———————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————— 

 

12.   Ի՞նչն էր հրաշալի Արևադարձում:
——————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————— 

13.   Ի՞նչ էր մտածում Օձ Ա. Ձուկը Ծով Ա.Ցուլի մասին: 

——————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————— 

14.   Դու՞ր եկավ քեզ պատմվածքի ավարտը: Ինչո՞ւ:
———————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————— 
15.Ո՞ր երկրում կուզեիրապրել, Բ և Եռում, թե՞ Արևադարձում, ինչո՞ւ:
————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

Ա= 3,853 > 2,64
Բ = 72,93 < 73,851
Գ = 15,899 > 14,9
Դ = 0,382 > 0,45
Ե = 78832,91 > 78732,91
Զ = 663,0001 < 663,0002

Ա= -6,73 > -6,81
Բ = -0,432 > -1,431
Գ = -11,2 > -11,21
Դ = -3,756 < -3,706
Ե = -0,38 > -1,001
Զ = -5,555 < -4,999

Ա =5,68 6 6,7
Բ = 2,001 3 3,5
Գ= 7,2 8 8,2
Դ= 1,5 3,3 3,5
Ե= 2,833 3,4 4,11
Զ= 7,1 8,9,10 10,2

Ա — 2,597 > 2,537
Բ — 9,568 > 4,568
Գ — 10,85 < 10,95
Դ — 885,621<885,693

Ա = 3 3,2 4
Բ = 8 8,93 9
Գ = 75 75,32 76
Դ= 29 29,66 30
Ե= 5689 5689,1 5690
Զ= 3284 3284,9 3285

41,01 , 10,3 , 8,94 , 5,69 , -0,5 , -3,2 , -3,27

Ա 6,37 6,375
Բ 0,893 0,8
Գ 293,4 294,3
Դ 783,5 783,6
Ե -31,72 18,6
Զ —11,25 -11,257

Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ Մագնեսիայի ճակատամարտը հայերի համար։

Արտաշես-II ի Ք.ա 159թ-ին օգտվելով Մագնեսիի ճակատամարտից, նա և Զարեհը Ծոփքում, իսկ Հայքում վերականգնեցին անկախությունը:

• Ո՞րն էր Արտաշես l-ի գլխավոր նպատակը։

Վերամիավորել փոքր հայքի անջատած տարածքները:

Առաջադրանք`

1.Ո՞րն է առակի ասելիքը:Չի կարելի ընկերոջ հետ այտենց վարվել։

2. Ի°նչ է ընկերությունը քեզ համար։Իմ համար ընկերությունը այն է, որ ընկերը քեզ հավատա և ըզենա ընկերություն անել։

3. Խուրհուըդ տո’ւր տղային։Ես խորորդ եմ տալիս, որ տղան իր ընկերներին օգնի երբ, որ դժվարությամբ մեջ ընկնեն նա օգնի։

2.Նախադասություններն այնպես դասավորի’ր, որ պատմություն ստացվի:

2.Նախադասություններն այնպես դասավորի’ր, որ պատմություն ստացվի:

1. Բայց գիտե՞ք, որ բույսն էլ կարող է միջատ ուտել։
2. Նրա տերևները մազմզուկներով են պատված։
3. Բռնելուց հետո ասես կուլ է տալիս նրան։
4. Գիտենք, որ միջատները տերև են ուտում։
5. Մի փոքրիկ, կարմրավուն բույս կա՝ ցողիկը։
6. Ահա այդպես է բույսը միջատ ուտում։
7. Տերևների ծայրին փայլում է փոքրիկ, թարմ մի կաթիլ:
8. Դա կպչուն նյութ է, որը բռնում է իր վրա նստած միջատին:

ա) 3,82 + 41,705=45,525

բ) 0,921 + 4,8=5,821

գ)8,903 + 152,9= 161,803

դ)0,0032 + 1119,69= 1119,6932

ե)5,51 + 6,39= 11,90

զ)0,002 + 0,00017= 0,00307

ա) (-1,2) + (-3,4)= + 6,4

բ)(-8,75) + (1,25)= + 10,00

գ) (-8,75) + (-6,23)= +14,98

դ) (-4,38) + (-2,04)= +6,42

ե) (-1,001) + (2,456)= + 3,457

զ) (-18,203) + (-0,411)= +18,614

ա) 2 + 0,38=2,38

բ) 1 + 0,38=1,38

գ) 100 + 0,096= 100,096

դ) 20 + 4,097=24,097

ե) 0,836 + 10= 10,836

զ) 5,0001 + 18= 13,0001

ա) z= 0,651 + 0,02=0,671

բ) z= 18,2 +124,01=142,21

գ) z= 27+10,0001= 37,0001

դ) z= 654,1 + 5037,203=5037,303

Վիլյամ Սարոյանի

1.<<Խորհուրդներ ամերիկացի ճանապարհորդին>> պատմվածքը և պատրաստվի՛ր քննարկման:

2.Ի՛նքդ խորհուրդներ տո՛ւր ճանապարհորդին:

Գիշերը հանգիստ քնի և գնացքում դուռը փակիր։

3.Բնութագրի՛ր Կարո քեռուն։

Կարո քեռին շատ խորհուրդներ էր տալիս Մելիք քեռուն, ճամփորդող մարդ էր։

4.Այլ վերնագիր հորինի՛ր ստեղագործության համար։

Ամերիկացի ճամփորդի արկածները։

5. Առանձնացրո՛ւ հերոսներին, բնութագրի՛ր:

Կարո քեռի-Կարո քեռին շատ խորհուրդներ էր տալիս Մելիք քեռուն, ճամփորդող մարդ էր։

Մելիք քեռի-Հավատացյալ մարդ։

Հարցեր

• Ինչո՞ւ Տիգրան  արքայազնը որպես պատանդ  ուղարկվեց  Պարթևստան։

• Ե՞րբ և ինչպե՞ս  է տեղի ունեցել Ծոփքի վերամիավորումը Մեծ Հայքին։

ՏԻԳՐԱՆ ՄԵԾԻ ՏԵՐՈՒԹՅԱՆ ՍՏԵՂԾՈՒՄԸ

• Ինչու՞ Տիգրան Մեծին  չհաջողվեց  իր թագավորությանը  միացնել Փոքր Հայքը։

• Ներկայացրեք հայ-պոնտական հարաբերությունները։

• Ներկայացրեք  հայ-պարթևական  պատերազմի արդյունքները։

Հարցեր

• Հունական ի՞նչ ցեղախմբեր կարող եք նշել։
  Այդ ցեղխմբերն են աքայացիները, դորիացիները, հոնիացիները։
• Հունական ո՞ր ցեղերը ներթափանցեցին Կրետե Ք.ա. Xll դ. կեսերին։Կրետե ներթափանցեցին հունական արքայական զեղերը։
• Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ դորիացիների ներթափանցումը Կրետե և Հունաստան։

Աքայացիները չկարողացան դիմակայել Ք. Ա XII կեսերին սկսված հունական մեկ այլ ցեղի դորիացիները ավերիչ արշավանքների։ Արդյունքում Կրետեի տերություն հեռացավ պատմության ասպարեզից։

ԱՐՏԱՇԵՍ ԱՌԱՋԻՆԻ ԲԱՐԵՓՈԽՈՒՄՆԵՐԸ


1․Ներկայացրե՛ք Արտաշես I-ի ռազմական և վարչական բարեփոխումները։

Մեծ Հայքը կիսեց 120 գավառի։

Զորքը բաժանեց 4 մասի։

Ղեկավարներ նշանակեց իր հարազատների։

2. Ինչու Արտաշես I-ն իրականացրեց հողային բարեփոխում։

Որովհետև հողատերերը զավթում էին գյուղացիների համայնական հողերը , վերջիններս չէին կարողանում հարկ տալ և զինոր տալ։

3. Գնահատե՛ք Արտաշես l-ի գործունեությունը։

Նա լավ թագավոր էր։ Նա մտածում էր իր թագավորության և ժողովրդի մասին։

Հաստատուն մագնիսներ

Պատասխանել հարցերին

1. Ո՞ր մարմին է կոչվում հաստատուն մագնիս:
   Այն մարմինները, որոնք երկար ժամանակ պահպանում են իրենց մագնիսական հատկությունները, կոչվում են հաստատուն մագնիսներ կամ պարզապես մագնիսներ:
2. Մագնիսի ո՞ր մասերն են անվանում բևեռներ:
   Մագնիսի այն մասերը, որտեղ մագնիսական ազդեցությունն առավել ուժեղ է, անվանում են մագնիսական բևեռներ։
3. Ի՞նչ է կողմնացույցը, և ինչո՞վ է պայմանավորված նրա աշխատանքը:
   Կողմնացույցի աշխատանքը պայմանավորված է նրանով, որ Երկիրը նույնպես մագնիս է՝ իր մագնիսական բևեռներով և մագնիսական դաշտով։ Կողմնացույցի սլաքի հյուսիսային բևեռը ձգվում է Երկրի մագնիսական հարավային բևեռի կողմից՝ որպես տարանուն բևեռներ և ուղղվում դեպի այն։ Նույն պատճառով կողմնացույցի սլաքի հարավային բևեռը ուղղվում է Երկրի մագնիսական հյուսիսային բևեռի կողմը։
4. Ձեզ հայտնի ո՞ր բնագավառներում են օգտագործվում մագնիսները:
   Խաղալիքների, հեռախոսի և բարձրախոսներում։