Երկրի ձևը, չափերը: Քարտեզ, գլոբուս

Շուշան Ալեքսանյան

Երկրի Հեր Երկիր մոլորակի ձևի և չափերի մասին պատկերացումները հնագույն ժամանակներում եղել են շատ պարզունակ:

Երկրի գնդաձևության գաղափարը տրվել է դեռես մ.թ.ա. 6-5-րդ դարե­րում հայտնի փիլիսոփա Պյութագորասի կողմից, իսկ հետագայում (մ.թ.ա. 3-2-րդ դար) Արիստոտելը տվեց գնդաձևության ամենապարզ ապացույցը: Նա ուշադրություն դարձրեց այն հանգամանքին, որ Լուսնի վրա ընկնող Երկրի ստվերն ունի շրջանագծի ձև:

View original post 445 more words

ԱՆՏԱՌՈՒՄ

 Համո Սահյան    Անտառում ամպի ծվեններ կային,
Կապույտ մշուշներ կային անտառում,
Օրոր էր ասում աշունն անտառին,
Բայց դեռ անտառի քունը չէր տանում։
Շշուկներ կային անտառում այնքան,
Եվ խոնա՜վ-խոնավ բուրմունքներ կային,
Իրար փաթաթված ստվեր ու կածան
Ու հետքե՜ր, հետքե՜ր, հետքեր մարդկային։
Եղյամն էր սունկի գլուխն արծաթում,
Մրսում էր կարծես վայրի նշենին,
Հանգստանում էր հողմը բացատում՝
Ականջն ամպրոպի ազդանշանին։
Եղնիկի հորթը՝ մամուռը դնչին,
Թռչում էր իր մոր բառաչի վրա,
Եվ որսկանը թաց խոտերի միջին
Կորած հետքերն էր որոնում նրա։
Փայտահատը հին երգն էր կրկնում
Եվ տաք սղոցն իր յուղում էր կրկին,
Թեղին անտարբեր ականջ էր դնում
Տապալված կաղնու խուլ հառաչանքին։
Անտառապահի տնակի առաջ
Խարույկն իր խաղաղ ծուխն էր ծածանում,
Եվ խարույկի մոտ եղևնին կանաչ
Սոճու հետ սիրով զրույց էր անում…
Անտառում խորին խորհուրդներ կային,
Եվ արձագանքնե՜ր կային անտառում,
Օրո՜ր էր ասում աշունն անտառին,
Սակայն անտառի քունը չէր տանում…

Առաջադրանքներ

1. Ուշադիր կարդա՛ բանաստեղծությունը, դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր :

Ծվեն-Շորի՝ գործվածքի ևն պատռված փոքրիկ շերտ՝ կտոր

բուրմունք-Բույր, հոտ

կածան-ոտքի նեղ ճանապարհ, արահետ

եղյամ-  Աստղանման սառցային բյուրեղների ձևով գետնի բույսերի առարկաների վրա նստող մթնոլորտային տեղում

արծաթում-արծաթել արծաթվել

2. Առանձնացրու՛ փոխաբերությունները և վերլուծի՛ր:

3. Ընդգծի՛ր դարձվածքները և բացատրի՛ր:

4.Բանաստեղծությունից առանձնացրո՛ւ նկարագրությունները:

5. Նկարագրի՛ր աշնանային անտառը:

6. Ինչի՞ մասին էին սիրով զրուցում սոճին ու եղևնին: Երկխոսության տեսքով գրի՛ր նրանց զրույցը:

7. Ձայնագրի՛ր բանաստեղծության ընթերցումդ և հրապարակի՛ր բլոգումդ։ Ընթերցմանդ կարող ես կցել քո կողմից արված համապատասխանող աշնանային ֆոտոշար։

Մայրենի

60. Բաց թողնված յուրաքանչյուր բառի փոխարեն ընդգծված բառերից մեկի հականիշը գրի´ր:

Շվեդ հոգեբանները փորձեցին ստուգել, թե իրո՞ք  միայն կանայք են սիրում հայելուն նայել: Ստոկհոլմի առևտրական կենտրոնում, աչքի ընկնող տեղում, մի մեծ հայելի դրեցին, իսկ կողքին՝ .. թաքնված . տեղում  մի կինոխցիկ: Պարզվեց, որ հայելի սիրում են ..նայել. տղամարդիկ: Օրվա ընթացքում այդ հայելուն նայեց չորս հարյուր տասներկու կին և յոթ հարյուր յոթանասունութ.. տղամարթ.:

61. Կետերը փոխարինի´ր ընդգծված բառերի հականիշներով:

Փղերի մի մեծ խումբ հարձակվել էր Սուդանի Գենեա քաղաքի վրա և ամայացնում էր քաղաքի շրջակայքը: Ո´չ աղմուկ առաջացնող հատուկ հարմարանքներից, ո´չ էլ հրաձգությունից  փղերը չէին վախենում. նրանք .. քաջանում էին.. անգամ քաղաք մտնել: .Նահանջում էին… միայն այն ժամանակ, երբ սպանվեց առաջնորդը՝ մի մեծ արու փիղ, որը ղեկավարում  էր հարձակումը:

62.Հականիշ բառերով կապակցություններ կազմի´ր և փորձի՛ր բացատրել, թե դրանք ի՞նչ կարող են նշանակել:

Օրինակ՝

տգետ գիտուն — մեկը, որին թվում է, թե ինքը գիտուն է, բայց իրականում ոչինչ չգիտի: Կամ ՝գիտուն, որը գիտի, թե աշխարհում որքա~ն չուսումնասիրված բան կա, դրա համար էլ իրեն տգետ է համարում:

Խելացի-անխելք

63.Օրը (ցերեկն ու գիշերը) նկարագրի´ր գործածելով, ինչքան հնարավոր է, շատ հականիշներ:

Շոգ-ցուրտ, տաք-սառը,լույս- մութ

64.Ամառն ու ճմեռը նկարագրի´ր գործածելով, ինչքան հնարավոր է, շատ հականիշներ:

տաք-սառը, ջուր-կրակ

65. Սեր և հոր բառերի տարբեր իմաստներով կազմի´ր նախադասություններ:

Օրինակ՝

Այս տարի մարտը տաք էր ու չոր:

Մութն ընկնելուն պես  մարտը վերջացավ:

Ես սիրում եմ իմ մայրիկին:

Կրակի վրայի կաթի սերը փախավ:

Իմ հորաքույրը դերձակ է :

Դույլը ընկավ ջրհորը:

ԵՐԲ ՃԱՆԱՊԱՐՀԸ ՍԵՎ ԿԱՏՈՒ Է ՀԱՏՈՒՄ

Փոքրիկ, սև մռութիկով կատուն, որ երևի երբեք էլ չի տեսել իրեն հայելու մեջ ու մտքով անգամ չի անցնում, որ ինքը կարող է սարսափելի լինել մարդկանց համար, քայլում է իր համար փողոցով: Իսկ նրա առջև դուրս եկած մարդը, կատվին տեսնելով, սարսափահար է լինում, շրջվում ու գնում հակառակ ուղղությամբ: Ոչ կատուն է հասկանում այդ ամենի պատճառը, ոչ էլ ես: Ու հենց դրա համար էլ առաջարկում եմ պարզել միասին. ինչո՞ւ է սև կատվին հանդիպելը համարվում վատ նշան:

Այս տարօրինակ հավատալիքը սկիզբ է առել հազարավոր տարիներ առաջ: Հին եգիպտացիները երկրպագում էին կատուներին և նրանց սուրբ կենդանիներ էին համարում: Իրենց աստվածուհիներից մեկին՝ Պաշտին, նրանք պատկերում էին կատվի գլխով: Եգիպտացիները հավատում էին, որ իրենց աստվածուհին ինը կյանք ունի: Այստեղից էլ գալիս է այն հավատալիքը, թե կատուները ինը կյանք ունեն: Երբ կատու էր մահանում, տերը, որպես սգո նշան, սափրում էր հոնքերը: Կատվին էլ զմռսում և թաղում էին այնպես, ինչպես մարդկանց:

Մարդիկ նաև վհուկների էին հավատում և ասոցացնում նրանց սև կատուների հետ: Ասում էին, թե վհուկները թաքնվում են սև կատվի դիմակի տակ: Ահա թե ինչու էլ սև կատվին հանդիպելը անհաջողության նշան էր համարվում:

Այս ամենը տարիներ առաջ, իսկ այսօր… Այսօր դա արդեն ռասսայական խտրականություն է, և մենք պահանջում ենք հավասար իրավունքներ և վերաբերմունք բոլոր գույնի կատուների համար…


մայրենի

Տրված բառերը դասավորի՛ր այբբենական կարգով։

արագ, բնական, արքա, բանիմաց, զավակ, դիմակ, դիմակ գովազդ, զգեստ, թութակ, թակարդ։

արագ արքա

բնական բանիմաց

գովազդ

դիմակ,դիմակ

զավակ զգեստ,

թութակ , թակարդ

Տրված բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի։

Եղնիկ-եղնիկներ, թռչուն-թռչուներ, դուռ- դռներ, աչք-աչքեր, ձեռք-ձեռքեր, մարդ-մարդիկ, կին-կանայք, երեխա-երխաներ։

Յուրդաքանչյուր բառի դիմաց գրի՛ր դրան տրվող հարցը։

պայուսակ-ինչ

սեղան-ինչ

համակարգիչ-ինչ

լուսավոր-ինչպիզի

երեք-ինչ

խաղաղ-ինչպզի

հարյուր-ինչքան

հինգ հարյուր-ինչքան

<<Բառքամոցի>> մեթոդով <<հեռուստացույց>> բառից հնարավորինս շատ բառեր կազմի՛ր։

Հեռու, ցույց,ռուս,

Տրված արմատներով բարդ բառեր կազմի՛ր։

միտք-սրամիտ

երգ-երգչախումբ

լույս-լուսամուտ

գույն-գույնզգույն

ծաղիկ-ծաղկաման

Հայոց լեզու

Չորեքշաբթի

03 Փետրվարի

Կարդալ 6-10-րդ հատվածները, կատարել բառային բոլոր առաջադրանքները (1-6-րդ)

Առաջադրանքներ

1․ Ընդգծված արտահայտությունները փոխարինի՛ր մեկ բառով։ 

Աշխարքով մին է լինում- երջանկանում է

վեր են քաշում- բարձրացնու են

անց է կենում-անցնում է

լեզուէ առնում — խոսում է

ծառից վեր է բերում- իջեցնում է

ճանապարհ են դնում — ճանապարհում են

վեր կենում -բարձրանալ

աչքը ճպում է- թարթում է

շնչի է գալիս-լավանում է

կյանք արևը բաշխում է ապրողներին -մահանում է

2. Հեքիաթից առանձնացրո՛ւ շեղատառերով գրված բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր։

զվարճասեր -ուրախ

զվարճանալ-ուրախանալ

ցնծություն-մեծ ուրախություն

ընկղմվել- խոր տեղում տեղաորվել

դժար-դժվար

կազդուրվել- լավանալ

չքնաղ-շատ գեղեցիկ

ահ- վախ

սքանչելի-չքնաղ

հիրավի-իսկապես

ապարանք-պալատ

հանդգնություն-խիզախություն

3. Գրի՛ր տրված բառերի հականիշները։

ջահել-ծեր

դժբախտ-երջանիկ

քաջ-վախկոտ

արդար-անարդար

4. Հեքիաթից դո՛ւրս գրիր այն բառերը, որոնց հոմանիշները կարող ես գրել, առանց բառարանից օգտվելու։

5․ Նկարագրի՛ր Ոսկի քաղաքը՝ ըստ հեքիաթի։

6. Հինգից- վեց նախադասությամբ նկարագրի՛ր Քանաքարային։

04 փետրվարի

հինգշաբթի

Յուրաքանչյուր առածում տեղադրի՛ր ընդգծված բառի հականիշները։

Նախ մտածի՛ր, հետո գործն սկսի՛ր։

Ինքը՝ կարճ, լեզուն երկար ։

Ինչ որ ցանես, էն էլ հնձես ։

Թանկից էժանը չկա։

Ինչպե՞ս կասես մեկ բառով

Ցուրտն ընկնել-ցրտել է

Դադար տալ-դադարել

Ցուրտն ընկնել-ցրտել է

Ճանապարհ դնել-ճանապարհել

Փախուստի դիմել-փախնել

Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝ գրելով է կամ ե։

եղևնի, էակ, վայրեջք, գրեթէ, եղեգնուտ, բազմերանգ, երգ, էսկիմոս, ապերջանիկ, երգ, եկեղեցի, եղյամ, նրբերշիկ, եռուզեռ, տիեզերք, երթուղի։

Լրացրո՛ւ բաց թողնված օ կամ ո տառերը։

օձիք, անօթևան, անորսալի, ձկնորս, բացօթյա, օրորոց, տնօրեն, բարորակ, շաբաթօրյակ, հանրօգուտ։

Ձևով նույն, բաց իմաստով տարբեր բառեր գրի՛ր։

Օրինակ՝ բազուկ, հոտ, գլուխ․․․․

Գրի՛ր բառեր, որոնք ունեն մեկ տառի տարբերություն։

Օրինակ՝

Շուտ-շատ

հոտ-հատ

խոտ-հոտ

տուն-շուն

մատ-վատ

կրակ -կտկա

մուկ-ձուկ

օդ-օր

РУСКИЙ ЯЗЫК 20.2020г.

Для первой встречи пробуем составить предложения со словом дом, используя предлоги.

Например:

В доме……..

На доме…..

Около дома….. и так далее

вставить пропущенные предлоги

  1. в траве стрекочут кузнечики. 2) на полу лежал ковер. 3) Поезд приближался К Москве. 4) Солнце спряталось за тучу. 5) под сосной вырос гриб. 6) НАД землей стоял туман. 7) С осины слетел желтый лист. 8) от дома до озера два километра. 9) Кирпичи делают ИЗ глины. 10) у лисы В норе лисята. 11) Волны бились О берег. 12) Я люблю пить чай с молоком. 13) ПО льду реки дети катались НА коньках. 14) Петя пришел из школы, а мама С завода. 15) ПО небу плывут облака.

ՔԱՄՈՒ ՀԱՄԲՈՒՅՐԸ

Քամու համբույրից դողաց մի տերև,
Շշուկով դիպավ իր հարևանին,
Խշխշաց հանկարծ իմ գլխի վերև
Ու տարուբերվեց հինավուրց կաղնին:

Կռացավ կաղնին նորից բարձրացավ,
Ճյուղերով դիպավ ուրիշ մի ծառի,-
Եվ շշուկն այսպես ծառից-ծառ անցավ,
Հասավ հեռավոր խորքերն անտառի:


Ալեկոծվում էր անտառը հուզված
Ու ոսկեզօծված գլուխն օրորում,
Իր մեծ գրկի մեջ քամու համբուրած
Փոքրիկ տերևն էր կարծես որոնում:

Խշշում էր անտառն ու տարուբերվում,
Երկինք էր հասնում խշշոցը նրա…
Իսկ քամին ուրախ սուլում էր հեռվում

Ու ծիծաղում էր անտառի վրա:

Առաջադրանքներ

1. Կարդա՛ բանաստեղծությունը և բառարանի օգնությամբ բացատրի’ր անծանոթ բառերը:

տարուբերվել-շարժվել,դեսուդեն ընկնել

ալեկոծվել-ալիքներ տալ

հինավուրց-շատ հին

2. Բանաստեղծությունից առանձնացրո՛ւ փոխաբերությունները և բացատրի՛ր:

Քամու համբույրից դողաց մի տերև- քամին փչեց տերևը շարժվեց

Շշուկով դիպավ իր հարևանին-կամաց կպավ կողղքի տերևին

Եվ շշուկն այսպես ծառից-ծառ անցավ,
Հասավ հեռավոր խորքերն անտառի- տերևների խշշոցը տարածվեց ամբողջ անտառով

Ալեկոծվում էր անտառը հուզված
Ու ոսկեզօծված գլուխն օրորում,
Իր մեծ գրկի մեջ քամու համբուրած
Փոքրիկ տերևն էր կարծես որոնում- ալեկոծվում էր քամուց անտառը պոկված տերևն էր ման գալիս

3. Արձակ պատմի՛ր բանաստեղծությունը:

4.Նկարագրի՛ր աշնանային անտառը:

Աշնանը բոլոր տերևներնը դեղնում են: Անտառը դառնում է ոսկեգույն:Անտառը դառնում է ծեր:

САМАЯ УМНАЯ ВЕЩЬ

Жил-был мудрый царь. И было у него три сына. Однажды он сказал:

  • Дорогие мои сыновья! Видите хранилище? Я мечтал наполнить его самым нужным, что принесло бы счастье моему народу. Кто исполнит мою мечту, станет царём, сядет на трон.

Братья отправились в дорогу. Через три месяца они вернулись.

Старший сын вынул из кармана горсть зерна и сказал:

  • Хлебом я заполню это хранилище, дорогой отец!

Кто сможет прожить без хлеба? Я не нашёл ничего нужнее, чем хлеб.

Средний сын вынул из кармана горсть земли и сказал:

  • Землёю я заполню это хранилище, дорогой отец! Без земли и хлеба нет! Я не нашёл ничего нужнее, чем земля.

Младший сын вынул из кармана свечку и зажёг её.

  • Светом я заполню это хранилище, мудрый отец.

Свет самое нужное в мире. Без света земля не даст хлеба. Без света на земле не будет  жизни. Свет знания – самая нужная вещь, – сказал он.

  • Молодец, мой сын! – обрадовался отец. – Ты должен стать царём, потому что хочешь наполнить своё царство и души людей светом знания. Я отдаю тебе свой трон.
  • Да здравствует молодой царь! – радостно воскликнули все.

Мечта´ – երազանք.

1.Подумаем и напишем в блогах, что значит мечтать. Мечтать это когда ты маленький и на день рожденье задуваешь свечку и тебе говорят загодай желенье.

2.К словам молодой — старый , маленький -болшой, недавно-давно, плохой-хороший, младший-старший, грустно-весело

найдём антонимы в сказке „Самая умная вещь”:

3.Прочитаем пословицы. Попробуем объяснить их значение. Скажем, какая из них подходит как заглавие к этой сказке. Сколько голов, столько умов. Умный всегда любит учиться. У умной головы сто рук. Ученье – свет, неученье – тьма. Умный без денег богат.

Ученье – свет, неученье – тьма.

6.Напиши по образцу: сын – сыновья, ручей – ручьи.

брат -братье соловей – соловьи, стул – стулья, воробей – воробьи, лист –листья, муравей –муравьи

7.Спиши загадки. Напиши отгадки.

Кресло это не простое, Кресло это золотое.

Только царь или царица, Могут в кресло то садиться.

трон

Из данных слов составь предложения. Запиши их в тетрадь. В конце каждого предложения не забудь поставить точку.                                                                        отправились, дорогу, Сыновья, в, сын, из, Старший, кармана, горсть, вынул, зерна Средний, из, сын, вынул, горсть, кармана, земли сын, свечку, Младший, кармана, из, вынул